Leerdoel: herkennen van een zeilschip en de onderdelen ervan.

Kleur het schip hieronder. Welke kleur heeft de vlag van de VOC? Benoem de onderdelen: mast, zeil, vlag, roer.

✂️ Knippen: knip het schip uit en plak het op een blauw vel papier (de zee).

Leerdoel: volgen van instructies en vouwen.

Vouw een matrozenpet van een vel papier. Volg de stappen hieronder.

Leerdoel: tellen van 1 tot 10.

Tel de tulpen in elke rij. Zet het juiste cijfer in het vakje.

✨ Kleur de tulpen in: rood, geel, roze — net als in de 17e eeuw!

Leerdoel: knippen en plakken, creativiteit.

Knip de tulpen uit langs de stippellijn. Plak ze in een kring om een krans te maken. Versier met groene blaadjes.

Leerdoel: schrijven van woorden, kennismaken met specerijen uit de VOC-tijd.

Schrijf de namen van de specerijen over. Kleur de plaatjes.

Leerdoel: kennismaken met de geografie van de VOC-handelsroute.

Teken de route van Amsterdam naar Indië. De VOC-voer via Kaap de Goede Hoop.

Leerdoel: categoriseren van goederen.

De VOC vervoerde allerlei goederen. Trek een lijn van elk plaatje naar de juiste categorie.

Hoe wist je welke categorie? Waarom denk je dat de VOC specerijen vervoerde en niet alleen brood?

Leerdoel: creatief ontwerpen met symbolen.

Kooplieden in de 17e eeuw hadden hun eigen zegel om documenten te ondertekenen. Ontwerp hieronder jouw eigen zegel!

Leerdoel: herkennen van verschillende scheepstypen uit de VOC-tijd.

De VOC gebruikte verschillende schepen. Lees de korte beschrijvingen en teken hieronder de drie typen.

Scheepstype	Kenmerken	Jouw tekening
Fluitschip	Lang, smal, groot ruim. Vooral voor vracht. 200-500 ton.
Spiegelretourschip	Groot, zwaar bewapend. De 'vlaggenschepen' van de VOC. 800-1000 ton.
Jacht	Snel, klein. Voor verkennen en berichten. 60-100 ton.

💡 Vraag: Waarom had de VOC verschillende schepen nodig? Welk type zou jij willen zijn?

Leerdoel: inzicht in de hiërarchie op een VOC-schip.

Op een VOC-schip had iedereen een eigen rol. Vul de namen in de juiste laag van de piramide in.

Leerdoel: topografie van VOC-vestigingen wereldwijd.

De VOC had handelsposten over de hele wereld. Zet de letters A-F op de juiste plek op de kaart.

Vraag: Waarom koos de VOC juist deze plekken?

Leerdoel: ontwerpen van een logo met symbolen.

De VOC had een bekend logo: de letters V O C met een anker en leeuw. Ontwerp hieronder een nieuw logo voor de VOC. Gebruik symbolen: schip, anker, leeuw, specerijen, tulp.

Leerdoel: rekenen met verhoudingen in een historische context.

Een VOC-schip vertrekt met 200 man voor 8 maanden. Elke man eet 1 pond brood per dag. Reken uit!

1. Hoeveel pond brood eet 1 man in 8 maanden? (1 maand = 30 dagen)

2. Hoeveel pond brood heeft het hele schip nodig voor 8 maanden?

3. Daarnaast elke man 0,5 pond vlees per dag. Hoeveel vlees nodig voor 1 maand?

4. Water: elke man drinkt 2 liter per dag. Hoeveel liter water nodig voor de hele reis?

Extra: Waarom namen ze zoveel eten mee? Wat gebeurde er als het op was?

📝 Denk aan: bederf, ruimte op het schip, en de mogelijkheid om onderweg nieuwe voorraad in te slaan.

Leerdoel: begrijpen van het verschil tussen een republiek en een monarchie.

Nederland was een republiek — de macht lag bij regenten, niet bij één koning. Zet een kruis in de juiste kolom.

Kenmerk	Republiek	Monarchie
Erfelijke macht van een koning
Gekozen bestuurders
Regenten hebben de macht
Eén persoon beslist over alles
Burgers kunnen invloed hebben
Voorbeeld: Nederland 1600
Voorbeeld: Frankrijk 1600

Vraag: Was de Republiek écht democratisch? Wie mochten er stemmen?

Leerdoel: kritisch leren kijken naar de rol van Nederland in de trans-Atlantische slavernij.

Naast de VOC (Oost) had Nederland de WIC (West). De WIC handelde in goud, suiker, tabak — maar ook in tot slaaf gemaakte mensen. Lees onderstaande feiten en beantwoord de vragen.

Feit	Detail
Oprichting WIC	1621 — West-Indische Compagnie
Driehoekshandel	Europa → Afrika → Amerika → Europa
Aantal tot slaaf gemaakten	Naar schatting 500.000 door Nederlandse schepen vervoerd
Producten	Suiker, koffie, tabak, cacao, katoen
Forten in Afrika	Fort Elmina (Ghana), Fort Nassau, etc.
Einde WIC	1791 — de compagnie wordt opgeheven

1. Wat was de 'driehoekshandel'? Beschrijf in 3 zinnen.

2. Waarom wordt de term 'tot slaaf gemaakten' gebruikt in plaats van 'slaven'?

3. Waarom is het belangrijk om nu nog over de WIC en slavernij te praten?

Leerdoel: begrijpen van speculatie en marktwerking.

Lees de tekst over de tulpenmanie en beantwoord de vragen. De grafiek toont de prijzen van tulpenbollen in 1636-1637.

1. Wanneer was de prijs het hoogst? Waarom?

2. Wat gebeurde er tussen januari en maart 1637?

3. Kun je een moderne vergelijking bedenken? (bijv. bitcoin, NFT's, GameStop)

4. Hoe kon een tulpenbol miljoenen waard zijn? Wat zegt dit over menselijk gedrag?

Leerdoel: kunst-analyse en vergelijking.

Vergelijk De Nachtwacht (Rembrandt, 1642) met Het Meisje met de Parel (Vermeer, 1665). Vul de tabel in.

Aspect	Rembrandt — De Nachtwacht	Vermeer — Meisje met de Parel
Jaar	1642	1665
Aantal personen
Lichtgebruik
Kleuren
Onderwerp
Wat valt je op?

Vraag: Welk schilderij spreekt jou meer aan? Waarom?

Leerdoel: toetsing van alle opgedane kennis.

Beantwoord de vragen. De quiz wordt dag 5 met de hele school gespeeld!